Kurtköy Psikolog- Temizlik Takıntıları zorlayıcıdır

Obsesif Kompulsif Bozukluk-OKB (Takıntılar) 1

Obsesif Kompulsif Bozukluk (takıntılar) , toplumda görülme sıklığı gün geçtikçe artan ve kişinin hayatını ciddi anlamda etkileyen ruhsal bir rahatsızlıktır. Halk arasında takıntı hastalığı olarak da bilinir. Obsesif Kompulsif Bozukluğun (Okb) ne olduğunu daha iyi anlamak için isterseniz gelin obsesyon ve kompulsiyon kelimelerinin  tanımlarıyla başlayalım.

Obsesyon

Kişinin kendi isteğinin dışında zihnine gelen ve kişiyi rahatsız eden zorlayıcı düşünce ve dürtülerdir. Kişi, bu düşüncelerin zihnine gelmesine engel olmaya ya da aklına gelen düşünceleri kovmaya çalışır ama genellikle bunu başaramaz. Başaramadıkça da kaygısı (anksiyete)  artar ve kaygıyla beraber obsesyonları da artar. Aslında çoğu kişi aklına gelen bu düşüncelerin ne kadar sağlıksız ve mantıksız olduğunu çok iyi bilir. Fakat gelin görün ki, bunları zihninden kovmada başarısız olur ve inanılmaz bir huzursuzluk yaşar. Obsesyonları zorlayıcı kılan da budur. Örneğin: Kişinin kapı koluna dokunduğunda inanılmaz kirli olduğunu düşünmesi ve bunu zihninden atamaması bir obsesyondur ( takıntı).

Kompulsiyon

Zihne gelen bu takıntılı düşüncelerin (obsesyonların) etkisiyle kişi, içinde bulunduğu huzursuzluğu dindirmek adına bir takım davranışlar, ritüeller ve düşünceler geliştirir. İşte bu yineleyici davranış ve düşünsel eylemlere kompulsiyon adını veriyoruz. Kompulsiyonlara verilecek bir örnek ise kişinin elinin kirlendiğini düşünüp defalarca yıkaması. El yıkama davranışının normalin çok üstünde olması durumu…

Obsesif Kompulsif Bozukluğun Türleri Nelerdir ?

OKB, bilinç düzeyindeki ve bilinçdışındaki dürtü, duygu ve düşüncelerin tolere edilememesinden kaynaklı bir bozukluk olduğu için OKB’nin belirtileri de çok farklı olabilmektedir. Burada en sık görülen Obsesif Kompulsif bozukluk belirtilerinden bahsetmeye çalışacağım.

1. Kirlilik Takıntısı ve Bulaşma Obsesyonuna Karşı Temizlik Kompulsiyonu:

OKB’nin en sık görülen formlarından biridir. Kişinin vücuduna ya da elbiselerine mikrop, kimyasal madde ya da zehirli bir takım maddeler bulaşacağını düşünen kişi kendini bazı ritüeller yaparken bulur. Örneğin; kapı koluna dokunduğunda kendini kirli hissedebilir. Kapı kolundan alacağı mikropların onu ya da yakınlarını hasta edeceğinden ve öldüreceğinden korkabilir. Ya da, tuvalete gittiğinde tuvaletten üzerine idrar ya da dışkı sıçradığını düşünebilir. Bu suretle kendini kirlenmiş hissedebilir. Dini konularda çok hassas biri ibadetlerinin kabul olmayacağını düşünerek saatlerce süren temizlik davranışlarında bulunabilir. Ya da bir başka kişi, banyo yaparken banyoda bulunan bir spermin kendi içine girip kendisini hamile bırakmasından inanılmaz şekilde korkabilir. Bunun için aşırı şekilde temizlenme ihtiyacı duyabilir.

Temizlik Takıntıları Toplumumuzda Çok Sık Görülür – Kurtköy Psikolog

2. Şüphe Takıntısı ve Karşılığında Kontrol İhtiyacı :

Bazı insanlar, yaptıkları eylemlerin gerçekleşip gerçekleşmediğinden sürekli kuşku duyup bu eylemleri kontrol etme ihtiyacı hissederler. Mesela; evden çıkıp kapıyı kilitleyen biri sokağa çıktında “acaba evin kapısını kilitledim mi ?” diye kendine sorup içinde inanılmaz bir kaygı duyabilir. Bunun üzerine tekrar eve çıkıp defalarca kapıyı kilitlediğini kontrol edebilir. Bazen bu kaygı o kadar fazladır ki, kişi kendi kontrolüne güvenmez, yanında birini de götürür ve kapıyı kilitlediğini onun da teyit etmesini ister. 

Kuşku takıntıları kişinin hayatını çok ciddi anlamda aksatır. Başka bir örnekte; kişi yemek yapar ve ocağı kapatır. Daha sonra aklında sürekli ocağı kapatıp kapatmadığıyla ilgili düşünceler geçmeye başlar; “ Acaba ocağı kapattım mı ? Ocağı kapatmadıysam ev patlayabilir. Aileme zarar gelebilir… Katil olabilirim…” vb. Bu tarz takıntılı düşüncelerin girdabına giren bir kişi, sürekli ocağı kontrol etme ihtiyacı hisseder. Kendi kontrolünün yeterli olmadığı durumlarda başkalarına da ocağı kontrol ettirir. Teknolojinin gelişmesiye, kontrol takıntısı olan birçok kişi yaptığı eylemi gerçekten yapıp yapmadığını kontrol edebilmek için video kaydı alır. Ama birçok durumda bu kayıtlar da kişiyi rahatlatmaya yetmez.

3. Saldırganlıkla İlgili Takıntılar :

Saldırganlık obsesyonları da gündelik hayatta sıklıkla görülür. Kişi kendine, sevdiklerine ya da etrafındaki insanlara saldırıp bir zarar verebileceğinden korkar. “Ya şu anda bu bıçağı karşımdaki kişiye saplarsam ! Ya katil olup hapis yatarsam !” vb. birçok saldırganca düşünceye sahip olup bunlarla baş etmeye çalışabilir. Bu düşünceleri kafadan atamamanın insanı ne denli zorlayabileceğini tahmin etmek zor olmasa gerek. Saldırganlık obsesyonları (takıntıları) olan insanlar, etrafındaki insanlara zarar verebilecek her türlü nesneyi kendisinden uzaklaştırmaya çalışırlar. Anne babanın çocuklarına zarar verecekleriyle ilgili takıntılar, yeni doğum yapmış bir annenin bebeğine zarar vereceğiyle ilgili takıntıları ve ergenlerin ebeveynlerine zarar verecekleriyle ilgili takıntılar da pratikte görülen obsesyonlardır. Bunlara ek olarak bazen kişinin kendisine zarar vermeyle ilgili takıntıları da olabilir. Örnek: “ Acaba balkona çıkıp kendimi aşağı atar mıyım ?” 

4. Simetri ve Düzen Takıntıları

Simetri ve düzen takınları da toplumumuzda çok sık görülür. Bazı insanlar etraflarındaki her şeyin düzenli ve simetrik olması için çalışır durur. Dış dünyadaki düzen bozulduğunda huzursuz hissederler. Ya da huzursuz hissettiklerinde etraflarını, eşyalarını, evlerini vb. düzelterek huzur bulurlar. Bu durum aslında ruh dünyasındaki karmaşanın bir yansımasıdır.

Simetri ve Düzen Takıntısı – Kurtköy Psikolog

5. Cinsel Takıntılar:

Kişinin inançları ve değer yargılarıyla uyuşmayan ve kişiyi inanılmaz zorlayan cinsel obsesyonlar da sık görülür. Cinsel obsesyonları olan kişiler bu takıntılarını başkalarına genellikle açıklayamaz çünkü bu takıntılarının büyük bölümünü kendi bile düşünmek istemez. Kendi ailesinden bireylerle cinsel ilişkiye girdiğini düşünme en sık görülen cinsel takıntılardandır. “Acaba babamla cinsel ilişkiye girer miyim ? Çocuklarımı arzuluyor olabilir miyim ?” vb. takıntılı düşünceler kişinin hem hayatını hem de ilişkilerini felç eder. Kişinin bu düşünceleri engelleyemiyor  oluşu ve bu düşüncelerin yarattığı suçluluk çok fazladır. Bununla birlikte özellikle son dönemlerde sık görülen eşcinsel olma korkuları da kişinin hayatını çok aksatır. Cinsel takıntılarda, düşüncelere ek olarak görüntü ve imgeler de kişinin zihnine hücum edebilir.

6. Dini Konularla İlgili Takıntılar

Özellikle aşırı kuralcı ve katı dini eğitim veren çevrelerde oldukça sık görülen bir takıntı çeşididir. Bazı kişilerde inançları ve değer yargılarıyla tamamen zıt düşünceler zihne hücum eder. Allah’a ve peygambere inanmama, onlara küfretme, isyan etme vb. takıntılı düşünceleri zihinlerinden uzaklaştırılamazlar. Bir taraftan dini değerlere bağlı olup ibadet ederken diğer taraftan ibadet esnasında ya da farklı zamanlarda bu tarz düşüncelerin zihne gelmesi kişide günahkarlık, suçluluk ve cezalandırılıma duygularının açığa çıkmasına sebep olur. Dini obsesyonlar da yaşayan kişilerin hayatını son derece zorlar.

7. Hastalık ve Hasta Olmayla İlgili Takıntılar

Hastalık takıntısına sahip kişiler sürekli hasta olacağıyla ilgili kaygılı düşünceler içindedirler. Bedenlerinde en ufak bir semptom gördüklerinde bunu kötü hastalıklara yorarlar. Kanser olmaktan, aids olmaktan veya herhangi bir hastalığa yakalanmaktan korkarlar. Hastalıkla ilgili düşüncelerinin sürekli olmasından dolayı etraflarındaki insanlara da bir süre sonra ciddi rahatsızlıklar verirler. 

Obsesif Kompulsif Kişilik İle OKB Aynı Şey Midir ?

Obsesif kompulsif kişilikler okb’den daha kompleks ve daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Obsesif kompulsif kişiliklerde okb hastalarında görülen takıntılar sıklıkla görülür. Bu kişiler için kurallar hayatın olmazsa olmazıdır.  Tüm işlerini bir kurallar çerçevesinde yürütürler. Hayat üzerinde tam bir kontrol elde etmeye çalışırlar ve bu yüzden çok yorulurlar. Tertip, düzen, temizlik bu kişiler için çok ama çok önemlidir.

İş hayatlarında da bu düzenli ve kuralcı yapıları devam eder. Mükemmeliyetçi ve düzenli olmaları sebebiyle iş ve okul hayatlarında genellikle başarılı olurlar. İş hayatlarındaki başarılarının arkadaşlık ilişkilerinde de olduğunu söylemek biraz zordur. Çünkü; genellikle inatçı ve katı sınırlara sahiptirler. Genellikle diğer insanların kendilerinin yaptığı gibi yapamayacağını düşündükleri için tüm işleri kendileri yapma eğilimindedirler. Belirsizliğe tahammül noktasında ciddi zorluk yaşarlar. Hayatta her şeyin net ve belirgin olmasını isterler. Böyle bir kontrol ihtiyacının kişinin hayatını ne kadar zorlayabileceğini bir düşünün…

Okb İle Obsesif Kompulsif Kişilik Aynı Değildir – Kurtköy Psikolog

Çocuklarda Takıntılar

Bazen çocuklar iç dünyalarındaki huzursuzluğu gidermek için bilinçdışı belli başlı takıntılar geliştirebilirler. Bu çocukların bazıları annelerinin takıntılarını kopyalar bazıları ise iç dünyalarındaki kaygıyı gidermek için belli ritüelleri sürekli yapma ihtiyacı hisseder. Annenin ( bakım verenin) kaygılı ve kontrolcü biri olması, fiziksel, duygusal, cinsel travma ve istismarlar, anne babanın duygu düzenleme kapasitesinin sorunlu olması, anne baba arasındaki gerilimin fazla oluşu vb. faktörler de çocuklarda takıntıların gelişmesine neden olabilir. 

Obsesif Kompulsif Bozukluk Tedavisi

İnternette Okb tedavisiyle ilgili birçok arama yapılmakta; Dini obsesyondan kurtulma yolları, el yıkama takıntısından kurtulma yolları, sayı sayma hastalığından kurtulma yolları, aşırı titizlikten kurtulma vb. arama yapan ve bu rahatsızlıktan okudukları sayesinde kurtulmak isteyen bir çok kişi var. Ama gelin görün ki takıntılardan kurtulmak bu kadar kolay değildir. 

 Obsesif Kompulsif bozukluğun tedavisinde en çok kullanılan yöntemlerden biri ilaç tedavisidir. Günümüzde birçok kişinin terapi desteği alma imkanının olmaması dolayısıyla ilaç tedavisi sık kullanılır. İlaç tedavisi isteyen okb hastalarının öncelikle bir psikiyatri uzmanına görünmesi ve ona göre ilaca başlaması gereklidir. İlaçlar, kullanıldığı dönem içerisinde birçok takıntının bastırılmasına yardımcı olurlar. Fakat bazen bazı yan etkilerinin olmasından, bazen ise kişilerin ilaç kullanmak istememelerinden dolayı da tercih edilmedikleri olur. İlaçlar bırakıldığında kişinin kaygı dolu olaylar yaşaması takıntıların büyük kısmını geri getirir.

Okb tedavisinde kullanılan diğer bir yöntem ise psikoterapidir. Psikoterapide, kişinin takıntılarının arka planında yatan travmalar, duygular ve düşünceler işlemlenir. Bu sayede zihin artık o takıntılara gerek duymaz ve kişinin takıntılarında azalma olur. İlaç ile birlikte psikoterapi de kullanılan bir diğer yöntemdir.

Obsesyonlardan Kurtulma Yolları- Takıntılı Davranışlardan Kurtulmak İçin Öneriler

Obsesyondan kurtulma yollarını arıyorsanız sizlere ilk tavsiyem kesinlikle ama kesinlikle kaygıdan uzak durmanızdır. Kaygı, hemen her zaman takıntılarınızı arttıracaktır. Bazen kişinin farkında olmadığı kaygılar da takıntılara sebep olabilir. Bunların farkına varmak için kendinizi daha yakından tanımalısınız. Kendi iç dünyanıza bakabilme cesaretine sahip olmalısınız. Eğer bunu başarabilirseniz takıntılı davranışlardan kurtulmak için ilk başarılı adamı atmış olacaksınız. Bunun haricinde, takıntınız ne üzerineyse o düşünceden kaçmak yerine o düşüncede kalmaya çalışın. Böyle yaptığınızda iç dünyanızda kaygı gittikçe yükselecektir. Dayanabildiğiniz noktaya kadar bu kaygıya bakmaya çalışın. Bu kaygıyı hayatta nerelerde yaşarsınız ? Daha önce nerelerde yaşadınız  ? Kimler size aynı kaygıyı hissettirir ya da geçmişte hissettirmiştir ? Bu sorular ve yanıtları takıntıları anlamakta çok önemlidir. Eğer kendi başınıza bu kaygıyla baş edemiyorsanız bir uzmandan yardım almaktan çekinmeyin.

Kurtköy Psikolog Hizmeti İle Takıntılarınızdan Kurtulun

Kurtköy psikolog ve psikolojik danışmanlık hizmetleri ile takıntılarınızdan ve diğer kaygı bozukluklarından kurtulabilirsiniz. Aşağıdaki bağlantı linklerinden bize ulaşıp hem sorularınızı sorabilir hem de destek başvurusu yapabilirsiniz. Takıntıları ve okb’yi daha iyi anlamanız için kaygı bozuklukları ile ilgili yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz. Sağlıklı günlerde buluşmak dileğiyle…

1 thought on “Obsesif Kompulsif Bozukluk-OKB (Takıntılar) 1”

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir